Văn

Cô gái có tên là “Nguyễn Thị Di Tản”

Hoàng Thị Tố Lang

 

Tôi là họ Nguyễn. Chỉ riêng họ Nguyễn của tôi, đã chứng tỏ tôi là người Việt Nam. Nhưng lúc rời Việt Nam, tôi chỉ là cái bào thai trong bụng Mẹ, theo Mẹ trên đường di tản. Và tôi chào đời trên đảo Guam. Từ ngày ấy, tên tôi là Nguyễn Thị Di Tản.

Đến nay là 48 năm qua, tôi đã lớn, đã trưởng thành nơi miền đất tạm dung của một tỉnh lỵ miền Tây Canada. Thành phố Winnipeg, buồn hắt hiu như tâm sự “Người Di Tản Buồn” của Mẹ tôi. Mẹ tôi rất yêu bản nhạc “Người Di Tản Buồn” của nhạc sĩ Nam Lộc.

Ngày còn bé, bằng bài hát ấy, Mẹ tôi đã ru tôi ngủ. Riết rồi tôi quen với từng lời ca tiếng nhạc. Mẹ tôi nói đêm nào không nghe bài hát ấy, thì tôi không ngủ. Đến lúc tôi bập bẹ biết nói, Mẹ tôi dạy tôi hát. Tôi vừa quấn quít bên Mẹ, vừa đỏ đẻ hát những câu cuối cùng:

  Cho tôi xin lại một lần, ở nơi tôi dừng quân cũ

  Cho tôi xin lại bìa rừng, nơi từng chiến đấu bên nhau

  Cho tôi xin một lời chào, chào bao nhiêu người đã khuất

  Cho tôi xin một mộ phần, bên ngàn chiến hữu của tôi!

Bạn bè của Mẹ đến nhà chơi, Mẹ đem “con sáo” của Mẹ ra khoe. Mẹ bắt tôi hát. Mỗi lần hát xong các bạn của Mẹ ai cũng đều rươm rướm nước mắt. Có lần tôi thỏ thẻ hỏi Mẹ: “Sao con hát hay mà Mẹ với các bác lại khóc?”

Mẹ ôm tôi vào lòng và nói: “Bao giờ lớn lên, con sẽ hiểu tại sao”.

Cái trí óc non nớt ngày ấy của tôi mơ hồ cảm nhận có một điều gì khác thường ở Mẹ, một cái gì mất mát lớn lao trong đời Mẹ. Những lúc rảnh rỗi, sau giờ cơm chiều Mẹ dạy tôi nói:

– Con là người nước nào?

– Dạ thưa, con là người Việt Nam.

– Con tên gì?

– Con tên là Di Tản.

– Con có yêu nước Việt Nam không?

– Con yêu Việt Nam lắm, vì đó là quê hương của Con.

Tôi đã thuộc nằm lòng những câu Mẹ dạy. Tôi đã quen thuộc với cái tên Di Tản. Tôi thấy tên tôi nó ngồ ngộ, dễ thương làm sao á.

Khi tôi 5 tuổi, Mẹ dắt tôi đến trường Tiểu Học gần nhà để ghi tên đi học. Lần đầu tiên đến trường, một khung cảnh mới, người mới. Các học sinh cùng lớp với tôi hoàn toàn là những khuôn mặt xa lạ.

Cô giáo cũng thế. Lúc Mẹ chào cô giáo ra về, tôi ở lại trường với tâm trạng thật lạc lõng, bơ vơ. Tôi muốn khóc. Tôi ngồi cô đơn trong một góc lớp học. Cô giáo rất trẻ, đến bên tôi nhỏ nhẹ hỏi:

– What is your name? (Tên con là gì?)

Tôi cúi mặt, bặm môi chừng như rướm máu, lí nhí đáp bằng cái giọng Việt Nam đặc sệt

-Dạ .. Di Tản.

Cô giáo chừng như không hiểu, cô xem lại quyển sổ và nói “Your name is Đaithen”.

Tôi lắc đầu và lập lại “Di Tản”. * (DiTan)

Cả lớp rộ lên cười. Và…tôi bật khóc.

Sau buổi học, Mẹ đến đón tôi về. Trên suốt quãng đường từ trường về nhà tôi lặng thinh, không nói một điều gì với Mẹ. Mẹ âu yếm hỏi tôi: “Con đi học có vui không”.

Chừng như tôi chỉ chờ mẹ hỏi, tôi òa lên khóc, và nói:

– Sao Mẹ không đặt cho con một cái tên nào dễ kêu như Helen, như Cindy hay Linda như tụi nó, mà Mẹ đặt tên con là Di Tản. Cô giáo đọc không được tên con, mấy đứa cùng lớp tụi nó chọc ghẹo con.

Mẹ tôi dịu dàng, từ tốn bảo:

– Con có biết cả nước Canada nầy có biết bao nhiêu là Helen, là Cindy không con? Còn tên Di Tản chỉ có mỗi một mình con. Con không thấy con đặc biệt sao con. Con phải hãnh diện vì cái tên rất là Việt Nam của con mới phải.

Tôi nũng nịu pha một chút hờn dỗi:

– Mà cô giáo đọc là Đaithen Mẹ thấy có kỳ không?

Mẹ trìu mến đưa tay vuốt tóc tôi, hiền hòa khẽ bảo:

– Tại cô giáo không biết cách phát âm của người Việt Nam mình đó thôi. Con phải đọc lại cho cô biết rồi từ từ cô sẽ đọc đúng mà.

Giọng mẹ thiết tha hơn, chùng xuống, sũng đầy nước mắt: “Mẹ đã mất tất cả rồi con ơi! Mẹ chỉ còn cái tên Việt Nam mà Mẹ gởi cho con. Con có biết như thế không?”

Đầu óc của một đứa bé lên năm, làm sao tôi hiểu được hết những gì Mẹ nói, song tôi biết Mẹ buồn lắm. Có một cái gì làm cho Mẹ khổ tâm lắm. Tôi cảm thấy ân hận. Tôi ôm Mẹ, hôn Mẹ, và nói:

– Con xin lỗi Mẹ. Con làm Mẹ buồn lắm phải không Mẹ?

Tôi thấy mắt Mẹ long lanh ngấn lệ:

– Không phải đâu con, con của Mẹ ngoan lắm.

Đó là câu chuyện ngày tôi 5 tuổi. Mãi cho đến những năm sau này, tên tôi vẫn là một đề tài cho lũ bạn chọc ghẹo. Nhưng là cái chọc ghẹo cho vui, chớ không có một ác ý nào cả. Lúc tôi vào Highschool (Trung Học) tôi đã lớn lắm rồi. Tôi đã hiểu những u uất của đời Mẹ. Tôi thương Mẹ hơn bao giờ hết.

Thấm thoát mà tôi là cô gái 18. Soi gương tôi cũng biết mình đẹp lắm. Mẹ không cho tôi cắt tóc ngắn. Cả trường con gái, mái tóc dài chấm lưng với khuôn mặt Á Đông của tôi vẫn là một đề tài nổi bật nhất.

Lại thêm cái tên Di Tản nữa. Lúc này tôi không còn buồn mỗi lần bị giáo sư đọc trật tên. Bạn bè tôi, những đứa quen nhau từ lớp Mẫu Giáo đến giờ được tôi huấn luyện cách phát âm nên đọc tên tôi đúng lắm. Tụi nó bỏ dấu còn lơ lớ nhưng tạm được.

Nhưng mỗi lần bắt đầu một niên học mới, tên tôi lại là một tràng cười cho lũ bạn cùng lớp, mỗi khi các giáo sư mới gọi tên tôi. Giáo sư nào cũng thế. Ngập ngừng một hồi lâu rồi mới đọc.

Tôi cũng không nín cười được cái giọng như ngọng nghịu của một giáo sư người Canada, đọc một cái tên lạ quơ lạ hoắc chưa bao giờ nghe thấy. Trên tay cầm bài test của tôi, ngập ngừng rồi vị thầy gọi “Đai then”..

Cả lớp ồ lên một loạt “Oh, my god”. Vị giáo sư lúng túng, đảo mắt nhìn quanh lớp. Cả lớp nhao nhao lên như bầy ong vỡ tổ. Chừng như tụi nó thích những dịp như thế để câu giờ, “nhứt quỉ, nhì ma, thứ ba học trò” mà. Con Linda ngồi cạnh, hích nhẹ cùi chỏ vào tôi và khẽ bảo:

– Di Tản, ổng đọc sai tên mầy rồi kìa, mầy sửa cho ổng đi.

Tôi đỏ mặt. Tôi chưa kịp nói gì cả thì tụi con trai ngồi sau lưng tôi ào ào lên như chợ nhóm “Di Tản, Di Tản not Đai then”. Vị giáo sư lúc đó mới vỡ lẽ ra, mới biết là mình phát âm sai, ông gục gặc đầu nói lời xin lỗi và lập lại “Di Tản, Di Tản”.

Lúc nầy tôi không còn nhút nhát như ngày xưa nữa. Bạn bè tôi Tây, Tàu, Gia Nã Đại, đều “cứu bồ” mỗi lần có tình trạng như trên vừa xảy ra. Dần dà mọi người gọi tên tôi rất ư là dễ thương. Đến bây giờ nhớ lại những lời mẹ nói với tôi ngày nào, tôi hãnh diện vô cùng về cái tên mẹ đã cho tôi. Tôi thương mẹ vô cùng.

Quê hương Việt Nam gắn liền với mẹ tôi như hình với bóng trong cuộc đời lưu lạc xứ người hơn một phần tư thế kỷ. Một điều mà tôi có thể khẳng định rằng, “dù hoàn cảnh có thể tách rời mẹ ra khỏi quê hương, nhưng không một hoàn cảnh nào tách rời quê hương ra khỏi tâm hồn mẹ được”.

Mẹ sống như chờ đợi, như mong mỏi một điều gì sẽ đến. Có lần tôi bắt gặp mẹ ngồi một mình trong đêm, tay mân mê, vuốt ve bức ảnh bán thân của Cha tôi. Mẹ vẫn nuôi hy vọng Cha còn sống và sẽ có lần gia đình tôi lại đoàn tụ như xưa. Nhưng định mệnh đã an bài. Sau khi nhờ một người bạn làm ở Usaid đưa mẹ con tôi di tản, Bố hứa Bố sẽ gặp lại mẹ sau.

Vậy là, mẹ bụng mang dạ chửa lên phi cơ, theo đoàn người di tản, và mong có ngày gặp lại Cha.

Nhưng niềm hy vọng đó đã vơi dần theo năm tháng cho đến một ngày mẹ được tin Cha đã nằm xuống nơi trại tập trung cải tạo. Cuộc sống của Mẹ đã thầm lặng từ lâu nay, từ nay Mẹ càng thầm lặng hơn nữa.

Ngoài giờ ở sở, về nhà cơm nước xong, trò chuyện với tôi đôi lát rồi Mẹ vào phòng. Cái khoảng đời quá khứ ngày xưa. Những kỷ niệm ngọc ngà ngày nào của Cha và Mẹ, như chút dấu yêu còn sót lại.

Mỗi lần nhắc tới Cha, Mẹ như trẻ lại. Mắt Mẹ long lanh ngời sáng. Mẹ kể cho tôi nghe chuyện tình của cô sinh viên Văn Khoa với chàng Sĩ Quan Hải Quân.

Tôi thuộc nhiều bài hát Việt Nam lắm, nên tôi ghẹo Mẹ:

– Mẹ và Cha, giống em hậu phương và anh nơi tiền tuyến quá”. Ngoài tình mẹ con ra, tôi như một người bạn nhỏ để Mẹ tâm sự, để Mẹ trang trải nỗi niềm nào là “con biết không Cha con hào hoa và đẹp trai lắm”… v.v… và v..v…

Tôi nịnh Mẹ:

– Cha không đẹp trai làm sao cua được Mẹ.

Mẹ cười thật dễ thương. Một điều mà tôi biết chắc chắn rằng không ai có thể thay thế hình bóng Cha tôi trong tim Mẹ tôi. Tôi muốn cùng Mẹ nâng niu, gìn giữ những kỷ niệm dấu yêu, ngọc ngà của Mẹ và Cha cho đến suốt cuộc đời.

Hôm nay, nhân ngày giỗ lần thứ 48 của Cha, Con muốn thưa với Cha một điều.

Con cám ơn Cha Mẹ đã tạo cho con nên vóc nên hình. Dù chưa một lần gặp mặt Cha. Cha đã nằm xuống. Cha đã đi thật xa, không có lần trở lại với Mẹ, với con. Song, với con, Cha vẫn là một hiện hữu bên con từng giờ, từng phút.

Con nghĩ Cha đã che chở Mẹ con và con hơn một phần tư thế kỷ nay. Xin Cha hãy giữ gìn, che chở Mẹ trong suốt quãng đời còn lại. Con mong làm sao ngày nào đất nước thật sự thanh bình. Mẹ sẽ đưa con trở về thăm lại quê hương. Con sông xưa sẽ trở về bờ bến cũ.

Ngày ấy ở một phía trời nào đó của quê hương, Con thấy Cha mỉm cười và nói với con: Cha sung sướng lắm, con biết không? Con yêu.

_______

(từ email Milykim)

Nguồn fb Nguoi Linh Gia

Views: 0

Người đăng bài viết

Joe M.D.