Khác biệt giữa một vị linh hướng và một nhà tâm lý


Em không rõ sự khác biệt giữa một vị linh hướng và một nhà tâm lý.  Các chuyên viên tâm lý  của Gia đình Nazareth có thể vừa là chuyên viên tư vấn, vừa là linh hướng không?

Em có một gia đình hạnh phúc, một người chồng tốt và hai đứa con nhỏ dễ thương...

Em mất việc hai năm, trong vòng hai năm, khi ở nhà thì em lo lắng không có việc làm, dành khá nhiều thời gian để kiếm việc hơn là chơi với con con, lúc đó, lòng em bất an.  Khi có việc, mỗi sáng đi làm, trái tim em nhứt nhối vì thấy con mình khóc đòi mẹ.  Em không vui, dầu cho ở nhà hay đi làm.

Em cũng cảm ơn Chúa cho em có việc làm và có gia đình hiện nay, nhưng sao lòng em buồn hoài, mà không biết mình buồn gì, muốn gì.  Bạn em nói, nếu đã biết cảm ơn thì mình phải vui chứ.  Và một người Kitô hữu đích thực thì phải vui chứ không có buồn.  Còn nếu mình buồn thì có cái gì đó không đúng...

Em băn khoăn vì lời nói đó... và em cũng thấy có gì đó không đúng với mình... Em phải làm sao đây?

Các linh mục ở đây đều biết vợ chồng em, nên em ngại tâm sự, sợ rằng những lúc em vô tình tố khổ chồng em, thì ảnh hưởng đến sự phán đoán của họ...  (Đó cũng là suy nghĩ của em thôi, không biết có phải hay không là cám dỗ để em không có can đảm nhờ họ làm linh hướng).

Hiện tại, chỗ làm mới không có ai quen, hay ít ra có cùng đức tin, nên em thấy cô đơn và lạc loài.  Về nhà, bận rộn lo cho các con nhỏ nên em cũng không có thời gian để đọc sách, còn mỗi khi tâm sự với chồng thì em cũng buồn vì tuy anh rất tốt, nhưng em có cảm giác anh không thể bảo vệ được em, không thể stand up cho em...Em có thể vừa buồn mà vừa gọi là mình hạnh phúc được không?

Xin tha lỗi cho những dòng tâm sự không mạch lạc này, vì em cảm thấy mình đang lạc lối và không hiểu được mình... mà không có ai để giải bày...  Em rất cần một lời khuyên của quí vị...  Nguyện xin Chúa chúc lành cho quí vị, và ban cho quí vị dồi dào sức khỏe và bình an.

Yvonne Ph.

Đáp: 

Tôi đã đọc kỹ “những dòng tâm sự không mạch lạc” của chị, và để dễ dàng trả lời những thắc mắc ấy, tôi đã chia nó thành những đoạn ngắn, gọn, và có liên quan đến nhau trong toàn bộ vấn nạn chị nêu lên như trên.

Căn cứ vào những tâm sự của chị, có ít nhất 3 vấn đề cần được phân tích và giải thích: 1) Vị linh mục. 2) Nhà tâm lý. 3) Đời sống hôn nhân và hạnh phúc gia đình.  

1.Vị linh mục:
Khi một ứng viên tiến lên để được Đức Giám Mục đặt tay, xức dầu trở thành một linh mục, thánh chức ấy đã trở nên một ơn gọi, một năng quyền thiêng liêng, và cũng có thể nói là một “nghề thiêng liêng” của vị tân linh mục.

Nhiệm vụ chính của linh mục là chăm lo cho phần linh hồn, phần tâm linh của những người sẽ được trao phó cho họ. Do bổn phận thiêng liêng và cao cả ấy, các linh mục phải chuyên chú vào việc cử hành thánh lễ, giảng giải, rao truyền lời Chúa, và cử hành các bí tích. Đó cũng là sứ mạng của ơn gọi đời linh mục. Nếu các ngài không có cơ hội làm gì khác hơn là làm những việc như vừa kể, thì ơn gọi và cuộc đời linh mục của các ngài coi như đã hoàn tất một cách tốt đẹp và thánh thiện.

Nhưng việc quản nhiệm và điều hành một giáo xứ; việc giúp đỡ và hướng dẫn các tín hữu không đơn giản mà là một công việc chồng chất với những đòi hỏi và khó khăn đến từ nhiều phía. Các linh mục hằng ngày phải gặp gỡ, đối diện với nhiều người và nhiều vấn đề liên quan đến cá nhân, cộng đoàn, xã hội, văn hóa, chính trị và tôn giáo. Thế nên, trong khi chuẩn bị cho đời linh mục trong các chủng viện, các linh mục tương lai cũng được học hỏi một số những môn học khác để giúp cho sứ vụ sau này của họ. Còn lại, phần chính yếu của thời gian đào tạo ấy, họ được huấn luyện chuyên môn về tâm linh, đạo đức, ơn gọi và sứ vụ tông đồ. Do đó, họ đã được huấn luyện và đào sâu vào những môn học tôn giáo như thánh kinh, thần học, tu đức, luân lý, giáo luật, phụng vụ và bí tích... Kiến thức của các linh mục như thế xét cả về tôn giáo lẫn khoa học thường thức được coi là phổ thông và trổi vượt hơn phần lớn tầng lớp giáo dân, đặc biệt, giáo dân tại các nước kém mở mang và thiếu phương tiện học hỏi. Đó là chưa kể một số linh mục với ơn gọi tu muộn trước khi vào chủng viện, họ đã là những người có bằng cấp và khả năng chuyên môn như bác sỹ, nha sỹ, tiến sỹ, luật sư, kỹ sư, giáo sư, giảng sư…Chính vì vậy mà khi giúp đỡ các giáo dân, nhiều linh mục thường lấn qua phương diện chuyên môn ở nhiều vấn đề, trong đó có cả tâm lý. Và điều này có lẽ là điều mà Yvonne muốn biết?

a-Linh mục và cha linh hướng:
Ở một nghĩa tổng quát linh mục là người hướng dẫn tinh thần của giáo xứ. Ngài được coi là cha tinh thần và là linh hướng của mọi giáo dân trong giáo xứ. Tuy nhiên, nếu hiểu theo một nghĩa đầy đủ và chi tiết hơn thì vị linh hướng là người mà chính ta chọn theo nhu cầu đời sống tâm linh. Các vị linh hướng phần lớn là các linh mục, nhưng cũng có những người không lãnh chức linh mục. Trong đời sống đạo, Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã cho biết, Ngài đã chịu ảnh hưởng sâu đậm của một giáo dân.

Nhưng dù là ai, vị linh hướng phải là người có lòng đạo, có đời sống nội tâm, có kiến thức về thần học, tu đức, tôn giáo và hiểu biết tổng quát. Khi chọn một vị linh hướng là ta đặt niềm tin vào sự hướng dẫn tinh thần của vị ấy. Và chỉ ở trong lãnh vực đạo đức, tinh thần mà thôi. Những khía cạnh khác tùy thuộc ở kiến thức chuyên môn của vị linh hướng, và tùy trường hợp ta tìm sự giúp đỡ của ngài.

Vấn đề được đặt ra ở đây là đa số giáo dân Việt Nam chưa ý thức về vai trò và việc chọn lựa một vị linh hướng, nhưng phần đông vẫn coi linh mục chính xứ hoặc bất cứ linh mục nào nếu giúp họ  một vấn đề gì là coi như vị linh hướng.
Tóm lại không phải hết mọi linh mục là linh hướng của ta. Và không phải hết mọi vị linh hướng là am hiểu và biết hết mọi vấn đề.  

b-Linh mục và nhà tâm lý:
Một khía cạnh khác nữa là có những vấn đề, thí dụ như vấn đề tâm lý, tâm lý hôn nhân, tâm lý phụ nữ, tâm sinh lý, tâm lý xã hội, và tâm lý giáo dục không phải hết mọi linh mục đều biết và đều có khả năng đóng góp ý kiến một cách hữu hiệu về chuyên môn. Dĩ nhiên, có những linh mục trước khi chịu chức đã là những nhà tâm lý, những chuyên gia tâm lý trị liệu. Hoặc cũng có những linh mục sau này đã đậu các bằng tiến sỹ về những phân khoa tâm lý. Trong những trường hợp đặc thù ấy, ý kiến của các ngài về các lãnh vực tâm linh cũng có ảnh hưởng đến cả tâm lý.

Tóm lại, ngoài những linh mục được chỉ định để hành nghề tâm lý trong các chủng viện, trong các dòng tu, các trường học, các trung tâm trị liệu… Các linh mục thường ngày không có đủ thời giờ để thực hiện các trường hợp trị liệu về tâm lý. Bởi lẽ nhiệm vụ thiêng liêng và trách nhiệm tổng quát của các ngài đã quá vất vả và choán nhiều thời giờ. Do đó, khi gặp những vấn đề có tính cách chuyên môn, thông thường các linh mục giới thiệu đến những nhà chuyên môn.

2. Nhà tâm lý:
Các nhà tâm lý là những người học hỏi và chuyên môn về tâm lý. Tâm lý là một mộn học đặc biệt của họ, và họ sống bằng nghề tâm lý. Tâm lý trị liệu, tâm lý khải dẫn, tâm lý giáo dục… Nhưng các nhà tâm lý không phải là những linh mục hoặc những vị linh hướng.

a-Nhà tâm lý không phải là vị linh hướng:
Mặc dù cũng có những nhà tâm lý được huấn luyện trong những môi trường đạo đức, thí dụ, các vị linh mục tâm lý gia hồi tục, các cựu chủng sinh, tu sỹ hồi tục sau đó trở thành những nhà tâm lý… Với lòng đạo đức, và với tư cách của những Kitô hữu trưởng thành họ cũng có thể ảnh hưởng rất lớn đến những trường hợp trị liệu của họ. Tâm lý đạo đức rất ảnh hưởng trong tiến trình trị liệu và khải dẫn. Trong những lần Chúa làm phép lạ chữa cho người này, người khác, Ngài đã đề cao sức mạnh của niềm tin: “Đức tin con đã chữa con!” (Xem Luca 8:48).  Do đó tìm được một nhà tâm lý có đức tin và đời sống đạo là một điều hết sức may mắn.  Cũng như tìm được một vị linh hướng với kiến thức về tâm lý là một ân huệ rất lớn.

b-Nhà tâm lý chữa trị với ảnh hưởng tâm linh:
Tóm lại, nhà tâm lý không phải là một vị linh hướng. Mỗi lãnh vực và mỗi ơn gọi có nhiệm vụ và khả năng riêng. Vị linh hướng hướng dẫn ta về tinh thần, về đời sống đạo, về những bước tiến của đường nhân đức. Thí dụ, vị linh hướng tìm ý Chúa và căn cứ vào tình trạng nội tâm của một người để giúp người ấy phát triển về đức bác ái, đức khiêm nhường, đức đơn sơ, hoặc tinh thần tiết độ.

Nhà tâm lý trái lại, phân tích, hướng dẫn và trị liệu các trường hợp liên quan đến đời sống tình cảm, tâm lý cá nhân, tâm lý hôn nhân, tâm lý xã hội, tâm lý giáo dục, tâm sinh lý. Họ phải tìm hiểu tâm lý và hoàn cảnh của thân chủ cũng như những phương pháp ứng dụng và trị liệu phù hợp với những khía cạnh chuyên môn. Thí dụ, qua những phân tích về cá tính và những phức tạp của cuộc sống của thân chủ, nhà tâm lý tìm được cái mấu chốt hiện đang làm cho vợ chồng trở nên bất hòa, tranh cãi và mất hạnh phúc. Đồng thời cũng tìm ra được phương thức để củng cố và giải hòa những bất đồng ấy. Nếu may mắn có được một nhà tâm lý đạo đức, và có niềm tin thì việc trị liệu sẽ kết quả rất tốt. Bởi đó khi chọn lựa một nhà tâm lý, điều cần thiết phải biết kiến thức chuyên môn, quan niệm và đời sống tâm linh của nhà tâm lý ấy nữa.

3. Đời sống hôn nhân và hạnh phúc gia đình:
Trở lại câu hỏi của chị mà theo tôi (là một nhà tâm lý), tôi thấy chị đang có những vấn đề trực tiếp liên quan nhiều đến lãnh vực tâm lý hôn nhân: 

-Chị buồn vì không có việc. Bây giờ có việc chị lại buồn vì thấy con chị khóc mỗi sáng chị đi làm. Chị không vui dầu ở nhà hay đi làm. Câu hỏi được đặt ra ở đây là chị buồn gì và ai hoặc cái gì ở nhà hay ở sở đang làm cho chị không vui?

-Điều khiến chị không vui ở sở có thể vì chị mới vào làm chưa quen biết nhiều, hoặc chị là người khép kín không xã giao, không ai hiểu chị. Nhưng cái làm chị không vui khi ở nhà phải chăng là người chồng của chị? Phải chăng chị đã mất tin tưởng, mất niềm tin, và mất tình cảm dành cho người ấy như chị đã viết: “Mỗi khi tâm sự với chồng thì em cũng buồn vì tuy anh rất tốt, nhưng em có cảm giác anh không thể bảo vệ được em, không thể stand up cho em...”

Chị buồn chồng chị khiến tôi thấy thắc mắc là cái tốt của chồng chị là gì? Và tại sao anh ta không bảo vệ được cho chị? Tại sao anh ta không thể stand up cho chị? Có phải vì chị đòi hỏi và kỳ vọng quá cao nơi chồng chị? Hoặc chị cho rằng hình ảnh người chồng của chị so với những người đàn ông khác khiến chị cảm thấy mặc cảm qua tâm sự riêng của chị: “Các linh mục ở đây đều biết vợ chồng em, nên em ngại tâm sự, sợ rằng những lúc em vô tình tố khổ chồng em, thì ảnh hưởng đến sự phán đoán của họ...”  Các vị linh mục sẽ phán đoán về chồng chị như thế nào? Tại sao lại gọi là tố khổ? Phải chăng chồng chị đang làm chị đau khổ?!!! 

-Hoặc vì vấn đề tài chánh trong gia đình, hay ảnh hưởng hoặc sự can thiệp của những người sống chung trong gia đình như bố mẹ, anh chị em?

Tóm lại, sau khi chị đã biết rõ thế nào là vai trò một linh mục, vai trò một vị linh hướng, vai trò một nhà tâm lý, và ở tình trạng thấy phân vân, bối rối, buồn bực của chị, tôi khuyên chị nên đi tìm một nhà tâm lý song song với việc tìm một vị linh mục. Nếu tâm lý chị không ổn thì khi chị nghe những lời khuyên răn hoặc giải thích về tâm linh có ích gì?! Nó chỉ làm cho chị thêm bối rối và khổ sở hơn mà thôi.

Trong những ngày chuẩn bị đón mừng Chúa Giáng Trần, xin chúc chị được hưởng trọn vẹn lời hứa của Đêm Thánh năm xưa đến từ tiếng hát của thiên thần trên vùng trời Belem: “Vinh danh Chúa cả trên trời. Bình an dưới thế cho người thiện tâm” (Luca 2:14).

 

Ngưòi phụ trách: 

Trần Mỹ Duyệt

Tâm tình gia trưởng

Đôi lời cảm ơn sau Khóa Nazareth 14

Đôi lời cảm ơn của Gia Trưởng Lê Mừng - Marie Lan sau thành công của Khóa Nazareth 14.

Suy tư dòng đời

[về đầu trang]